Thai (ภาษาไทย)English (United Kingdom)

มหาชัยมหาภัย

  • PDF
ช่วงปลายปีที่ผ่านมาได้ติดตาม “คุณจิราวรรณ จงสุขธนามณี” ที่ปีนี้เปลี่ยนชื่อเป็น “คุณภารดี” ประธานคณะอนุกรรมการ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมวุฒิสภาไปปัญหาสิ่งแวดล้อมในพื้นที่ตำบลบางหญ้าแพรก อำเภอเมือง สมุทรสาคร

เห็นแล้วก็เกิดสงสัยว่าทำไมถึงได้ปล่อยให้ย่ำแย่ขนาดนั้น ลำรางบางแห่งขยะเน่าเสียลอยเป็นฝาหนาอย่างกับบ่อพักขี้หมู แค่เอาไม้คุ้ยขึ้นมาแก๊สที่สะสมก็พลุ่งพล่านจนน่ารังเกียจ  อย่างคลองนาเกลือที่แยกมาจากคลองโกรกกรากนั้น กากขยะที่เน่าลอยในลำรางความยาวแค่ไม่กี่สิบเมตร  ถ้าหากตักขึ้นมาทำปุ๋ยก็น่าจะได้ซักคันรถ 10 ล้อ

จากการฟังบรรยายสรุปของเทศบาลตำบลบางหญ้าแพรกนำโดย คุณเรียน  หงษ์คูนายกเทศมนตรี และมี คุณสุริยะ ประสาทบัณทิตย์ รองผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสาคร นั่งเป็นประธานได้ความว่าทุกปัญหาที่เกิดขึ้นทั้งชาวบ้านและหน่วยงานราชการล้วนรับรู้และได้มีความพยายามที่จะหารือเพื่อแก้ไขกันอยู่แล้ว

ผลสรุปที่ได้ก็คือการสร้างระบบบำบัดน้ำเสียรวมในชุมชนขึ้นมาโดยประเมินค่าก่อสร้างเอาไว้ที่ประมาร 36.359 ล้านบาท 

ทุกคนต่างก็หวังว่าถ้าหากสำเร็จก็จะทำให้ประชาชนทั้งที่อยู่ในพื้นที่และใกล้เคียงมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น  เพราะระบบบำบัดน้ำเสียนี้จะสามารถกำจัดน้ำเสียได้อย่างถูกต้องตามหลักสุขาภิบาล  สามารถที่จะแก้ไขปัญหาน้ำเน่าเสียและลดปัญหาสิ่งแวดล้อมได้อย่างถูกต้อง มีประสิทธิภาพ

ถามว่าค่าก่อสร้างนี้จะมาจากที่ไหน คำตอบที่ลอยข้ามโต๊ะในห้องประชุมก็คือ การจัดสรรงบประมาณของรัฐ

ในเอกสารประกอบการศึกษาดูงานที่ทางจังหวัดสมุทรสาครพิมพ์จากคอมพิวเตอร์แจกนั้นระบุว่ามูลค่าผลิตภัณฑ์จังหวัดเมื่อปี 2551 นั้นมีถึง 340.816 ล้านบาท เฉลี่ยต่อหัวประชากรสูงถึง 602,374 บาทต่อคน  มีคำขวัญประจำจังหวัดว่า “เมืองประมง ดงโรงงาน ลานเกษตร  เขตประวัติศาสตร์” ประกาศวิสัยทัศน์ว่า “เป็นศูนย์กลางการผลิตอาหารทะเลเพื่อความเป็นหนึ่งในฐานะครัวโลก  เป็นแหล่งท่องเที่ยวทางเลือกใหม่ท่ามกลางสภาพแวดล้อมที่น่าอยู่อาศัย”  ส่วนเทศบาลตำบลบางหญ้าแพรกเองก็ประกาศวิสัยทัศน์ว่า “องค์กรพัฒนา ประชาร่วมใจ ก้าวไกลการศึกษา  รักษาสิ่งแวดล้อม  ถึงพร้อมด้วยเศรษฐกิจ  เนืองนิตย์การกีฬา  นำพาวัฒนธรรมกลับคืน”

ทั้งหมดที่ลอกเอามาให้อ่านกันนี่ก็เพียงจะถามว่า “จริงหรือ?”

ในพื้นที่จังหวัดสมุทรสาครหรือที่ชาวบ้านมักเรียกชื่อดั้งเดิมว่ามหาชัยนั้นมีปัญหาร่วมกันทั้งในเรื่องของแรงงานต่างด้าว ชุมชนแออัด ขยะมูลฝอย เป็นแหล่งแพร่กระจายและสะสมของเชื้อโรค การปล่อยน้ำเสียลงคูคลองโดยไม่รับผิดชอบ กิจเน่าเหม็นจากการประกอบการของโรงงานอุตสาหกรรมที่ส่วนใหญ่เกี่ยวเนื่องกับการประมง

ในกรณีของแรงงานต่างด้าวนั้นเท่าที่พอจะชัดเจนเป็นทางการปรากฏว่ามีอยู่ประมาณกว่า 5 แสนคนในขณะที่ประชากรพื้นที่มีอยู่ 4 แสนกว่าคน แต่ถ้าหากนับกันเรียงหัวมีการประเมินว่าแรงงานต่างด้าวจะสูงถึง เกือบ 7 แสนคนและคนเหล่านี้กำลังถูกคนในพื้นที่ประณามว่าเป็นผู้ที่ทำให้เกิดขยะมูลฝอย  เป็นพวกไร้ระเบียบ  ไม่ร่วมรับผิดชอบกับสังคม

หลังจากได้ไปดูมหาชัยเน่าแล้วทำให้เกิดสงสัยว่า  ถ้าหากคนในพื้นที่ตั้งแต่ระดับผู้บริหารลงมาจนถึงประชาชนทั่วไปรวมทั้งแรงงานต่างด้าวเอาจริงเอาจังกับการแก้ปัญหา เริ่มตั้งแต่การแก้ปัญหาเฉพาะหน้าหรือระยะสั้นด้วยการขุดลอกคูคลองเสียใหม่  ทิ้งขยะกันให้เป็นระบบ  ก็น่าจะช่วยให้เมืองมหาชัยดีขึ้น

การที่บอกว่าขาดกำลังคนนั้นเป็นการมองในด้านภาครัฐหรือองค์กรที่เกี่ยวเนื่องเพียงด้านเดียว   หากตั้งใจจะแก้ไขแล้วง่ายนิดเดียว เพียงแค่ขอความร่วมมือจากเจ้าของกิจการระดมคนงานกันออกมาช่วยซักสัปดาห์ละครึ่งวันทำกันแค่เดือนเดียวก็จะเห็นผล

ส่วนในระยะยาวที่อยากจะตั้งระบบบำบัดน้ำเสียก็ไม่เห็นจะต้องรองบประมาณ เจ้าของโรงงานทั้งหลายที่เป็นต้นตอให้เกิดนั่นแหละ ดึงเอามาลงขันระดมทุนตั้งบริษัททำหน้าที่บำบัดน้ำเสีย ถึงสิ้นปีก็มาเคลียร์แล้วคืนให้ไปตามสัดส่วนการถือหุ้น

อีกเรื่องก็แรงงานต่างด้าว หนทางแก้ไขก็แค่หาตัวผู้นำแต่ละกลุ่มให้เจอ จัดให้เป็นระบบระเบียบ ให้คนต่างด้าวได้ดูแลกันเองภายใต้กฎหมายไทย อย่างน้อยความมักง่ายก็จะหมดไป

หากมหาชัยตั้งใจที่จะเป็นส่วนหนึ่งของครัวโลก “ครัว” แห่งนี้ก็ไม่ควรจะสกปรกโสโครกจนคนทั่งโลกไม่อยากจะกินอาหารจากแหล่งนี้ 

มีเรื่องหนึ่งที่เกิดทึ่งขึ้นมาเฉย ๆ ตอนไปร่วมดูงานก็คือ ตลอดเวลาที่ดูงานไม่ว่าจะคูเล็กหรือคลองใหญ่ กลับไม่เห็นแมลงวันบินหึ่งเลย 

หลังจากกลับมานั่งคิดอยู่อาทิตย์กว่าๆ เกิดทนไม่ไหวต้องไปดูอีกรอบ คราวนี้ไปเดินชมตลาดสดมหาชัย ขนาดกะลามังใส่ปลาร้า ปลาจ่อมยังมีแมลงวันตอมแค่ 3-4 ตัว ถามไถ่ดูว่าทำไมไม่มีแมลงวัน แม่ค้าคนหนึ่งเขาบอกว่า ปลาแห้งปลาเค็มที่วางขายส่วนใหญ่เขาใส่ยากันหนอน  แมลงวันเลยไม่มี แต่เขาก็ไม่รู้ว่ายานี่ยี่ห้ออะไรและเป็นอันตรายต่อผู้บริโภคหรือไม่

เลยจากตลาดไปริมคลองมหาชัยเห็นแล้วก็ไม่ต่างอะไรกับคลองโกรกกรากทั้งๆ ที่อยู่ใกล้ปากน้ำ เน่าดำอย่างกับน้ำหมึก  เห็นแล้วทำให้นึกสงสัยขึ้นมาว่า “มหาชัยนี่กำลังเผชิญมหาภัยหนักจนเกินจะแก้ไขแล้วหรือ?”  ถึงได้ไม่มีใครเห็นเป็นเรื่องน่าวิตก

ประเด็นที่น่าห่วงที่สุดก็คือ  มหาชัยอยู่ในภาวะวิกฤติศรัทธา

(ผู้เขียน : แสนไชย เค้าภูไทย)